Tag Archives: Madarch

Madarch Gwyllt

Wrth i ni grwydro mewn i fis Hydref mae’r aeron gwyllt yn dechrau diflannu a mae’r rhai sy’n dal ymlaen wedi gweld dyddiau gwell, mae’n gallu bod yn demtasiwn i hongian y fasged chwilota nes dyddiau braf a thyfiant newydd y Gwanwyn. Cyn bod mor fyrbwyll mae angen i ni gofio rhywbeth sydd a’i tymor orau yn ystod mis Hydref. Madarch gwyllt ‘dy rheini.

Mae na hyd at 6000 o fathau gwahanol o fadarch yn tyfu’n wyllt ym Mhrydain yn unig. O’r rhain mae yna tua 6% yn gallu’ch gwneud yn sâl iawn neu hyd yn oed yn gallu’ch anfon i’r byd nesa cyn eich bod yn barod a’r rhan helaeth yn rhy fach neu ddiflas i boeni am gasglu.
Beth yw’r pwynt felly? Wel ma ‘na bron 100 math bwytadwy a sawl un blasus dros ben gan gofio’r holl bwynt chwilota yn y lle cyntaf; mae’n cysylltu ni gyda’r tymhorau ond yn fwy na hynny mae’r bwyd am ddim!

Nid ar chwarae bach ma’ rhywun yn mynd ati i chwilota am fadarch gwyllt. Mae John Wright o River Cottage yn dweud fod yna chwilotwyr hen a chwilotwyr eofn. Does dim chwilotwyr hen ac eofn! Y peth pwysig yw mae’n rhaid bod yn 100% sicr o’r hyn dych chi’n casglu i fwyta. Nid yw 99% yn ddigon sicr wrth feddwl am y rhifau uchod.

20131012-080446.jpg
Fly Agaric. Peidiwch bwyta hwn!!

Mae’n gallu bod yn ben tost llwyr weithiau (ta pa mor hir dych chi wedi bod wrthi yn chwilota) dweud yn bendant be’ ‘di be’. Dyma’r gyfrinach felly; yn lle pigo a phigo a diflasu pan dych chi’n methu rhoi adnabyddiaeth positif ar rhywbeth, dysgwch 5 neu 6 math arbennig sy’n amhosib ei cymysgu gyda unrhywbeth arall a fydd llwyddiant ar y gweill.

Fydd angen o leiaf 2 lyfr da arnoch ac os yn bosib ewch gyda rhywun profiadol. Y llyfr mwyaf cyfeillgar yw’r River Cottage Mushroom handbook. Mae’n berffaith i ddysgwyr gan ei fod e ddim yn tybio fod unrhyw wybodaeth flaenorol gyda’r darllenwr. Mae llyfr Collins Gem o’r enw Mushrooms gan Patrick Harding yn fwy eang o ran cynnwys ond mae’r disgrifiadau yn llai manwl.

Dyma’r 5 gorau i ddechrau chi bant

Siantrel – Cantherellus cibarius – Blasus iawn a lliw hyfryd i ddod ag ychydig o heulwen i’r plât.

20131011-224535.jpg

Ffwng draenog – Hydnum repandum – Yn cael ei alw felly achos fod ganddo drain fel draenog yn hytrach na tagellau (gills) arferol. Mae’n amhosib ei gymysgu gyda unrhywbeth arall.

20131012-074714.jpg

20131012-074918.jpg

Sep – Boletus edulis- Wedi ei fawrygu i’w statws fel un o’r goreuon. Hynod flasus. Gall neb galw ei hun yn chwilotwr madarch heb ddod ar draws un o rhain. Dyma beth mae’r Eidalwyr yn ei alw’n porcini.

20131012-075052.jpg

Shaggy ink cap – Coprinus comatus- Hawdd iawn ei adnabod, cyffredin dros ben ac unwaith eto yn un o’r goreuon yn yr adran blas.

20131011-223227.jpg

Clystiau Iddew- Auricularia auricular-judae – Fydden i ddim yn dewis rhain i ffrïo a chael ar dost ond ma nhw’n rhoi blas anhygoel i unrhyw fath o gawl ac maent yn un o’r ychydig fadarch sydd ar gael yr holl flwyddyn.

20131104-174810.jpg

Gobeithio wnewch chi rhoi gynnig arni, mae e werth e yn bendant ond cofiwch peidiwch bwyta unrhywbeth nad ydych chi’n 100% am.

100 pwynt parch i’r person cyntaf i rhoi sylw gyda lluniau ohonoch chi gyda’r 5 uchod!